“समाजाचे आपण काहीतरी देणं लागतो,” असं एका महापुरुषाने सांगितलं आहे. या विचाराने प्रेरित होऊन ‘एक मदतीचा हात’ या उपक्रमाची सुरुवात केली. समाजासाठी काहीतरी करावं, गरजू माणसांच्या चेहऱ्यावर थोडंसं हसू आणावं आणि आपल्याकडून शक्य होईल तेवढी मदत करावी, हीच या उपक्रमामागची भावना होती.
कल्पना ऐकायला साधी आणि भन्नाट वाटत होती; पण कोणतंही चांगलं कार्य सुरू करायचं म्हटलं की त्यामागे अनेक अडचणी असतात. आमच्या उपक्रमातही त्या आल्या. त्यात सर्वात मोठी अडचण होती ती म्हणजे गरजू लोकांसाठी कपडे जमा करणे. कपडे गोळा करण्यासाठी अनेक प्रतिष्ठित व्यक्तींच्या भेटी घेतल्या, त्यांना आमची संकल्पना समजावून सांगितली. काहींनी सकारात्मक प्रतिसाद दिला, तर काहींकडून निराशाही पदरी पडली.
कधी कधी मनात प्रश्न यायचा, की आपण खरंच हे कार्य पूर्ण करू शकू का? कारण आजच्या ग्रामीण परिस्थितीत अनेक कुटुंबांना रोजच्या गरजा भागवणंही कठीण जातं. काही घरांमध्ये मुलांना शाळेत जाताना चांगले कपडे मिळत नाहीत, तर काही कुटुंबांना सणासुदीलाही नवीन कपडे घेणं शक्य होत नाही. अशा परिस्थितीत गरजू व्यक्तीला मदत मिळणं ही केवळ वस्तू मिळण्याची गोष्ट नसते, तर त्यांच्या मनाला आधार देण्याची एक संधी असते.
“जिथे गरज असते, तिथे मदतीचा हात पोहोचला पाहिजे; कारण माणुसकी हीच समाजाची खरी श्रीमंती आहे.”
मनात निर्धार होता, म्हणून आम्ही प्रयत्न सुरूच ठेवले. आम्ही फक्त शब्द टाकले आणि पाहता पाहता कपडे जमा होऊ लागले. यामागे अनेक निर्मळ मनांची साथ होती. देवाने माझ्या आयुष्यात अशी माणसं दिली, ज्यांनी आमच्या छोट्याशा प्रयत्नाला मनापासून प्रतिसाद दिला. खरंच, कधी कधी आपण एखाद्या चांगल्या कार्याची सुरुवात करतो आणि त्याला पूर्णत्वाला नेण्यासाठी अनेक हात आपोआप पुढे येतात.
कार्याला चांगली सुरुवात झाली होती; पण वैयक्तिक आयुष्यातील कामाचा व्याप आणि इतर जबाबदाऱ्यांमुळे पुढील काम काही काळ रखडलं. मनात कार्य पूर्ण करण्याची इच्छा होती, पण प्रत्यक्षात वेळ काढणं कठीण जात होतं. तरीही मनाच्या एका कोपऱ्यात ही गोष्ट सतत सुरू होती. कदाचित देवाचीच इच्छा असावी की माझ्या हातून हे चांगलं कार्य पूर्ण व्हावं.
आणि अखेर तो दिवस आला!
दिनांक १८ ऑक्टोबर २०२६ रोजी ‘एक मदतीचा हात’ हा उपक्रम यशस्वीपणे संपन्न झाला.
या कार्यात माझ्यासोबत माझी सहकारी आणि जिवलग मैत्रीण वैशाली होती. तिच्या प्रेरणेनेच या कार्याची सुरुवात झाली होती. तिच्यासोबत हा उपक्रम पूर्ण करण्याचं भाग्य माझ्या आयुष्यात आलं, याचा मला मनापासून आनंद आहे. या कार्यासाठी सर्वात आधी तिचे आभार मानावेसे वाटतात. तिच्या प्रेरणेने आणि साथीने माझा आत्मविश्वास वाढला.
तसेच माझ्यासाठी सतत धडपड करणारे प्राध्यापक योगेश माळी सर, प्राध्यापक विनेश पावरा सर, प्राध्यापक वीरेश पाटील सर आणि या कार्यात प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष मदत करणाऱ्या सर्वांचे मी मनापासून ऋणी आहे. त्यांच्या मार्गदर्शनामुळे आणि सहकार्यामुळे हा उपक्रम पूर्ण होऊ शकला.
समाजशास्त्राचे जनक ऑगस्ट कॉम्टे यांच्या विचारांचा आधार घेत आम्ही या कार्याची सुरुवात केली होती. त्यांच्या विचारांचा आशय असा आहे की ज्ञानातून दूरदृष्टी निर्माण होते आणि दूरदृष्टीतून कृती घडते. समाजातील समस्या समजून घेतल्या, तर त्या सोडवण्यासाठी योग्य दिशेने प्रयत्न करता येतात. समाजकार्याच्या शिक्षणातून मला मिळालेली हीच शिकवण या उपक्रमाच्या माध्यमातून प्रत्यक्ष अनुभवता आली.
या कार्यातून मला एक वेगळाच आनंद मिळाला. गरजू व्यक्तींना कपडे देताना त्यांच्या चेहऱ्यावर उमटलेलं हसू, त्यांच्या डोळ्यांतील समाधान आणि मनापासून मिळालेला प्रतिसाद पाहून मन भरून आलं. त्या क्षणी असं वाटलं की आपल्या प्रयत्नांची हीच खरी सकारात्मक पावती आहे. आपण दिलेली मदत किती मोठी किंवा किती छोटी आहे, यापेक्षा ती योग्य व्यक्तीपर्यंत पोहोचली आणि तिच्या चेहऱ्यावर आनंद आणू शकली, हेच महत्त्वाचं आहे.
“कपडे देताना आम्ही केवळ वस्तू दिल्या नाहीत, तर माणुसकीचा एक छोटासा धागा जोडण्याचा प्रयत्न केला.”
या उपक्रमाने मला शिकवलं की समाजासाठी काम करण्यासाठी खूप मोठं पद, खूप पैसा किंवा मोठी संस्था असण्याची गरज नाही. गरज आहे ती संवेदनशील मनाची, प्रामाणिक हेतूची आणि कृती करण्याच्या इच्छेची. ग्रामीण भागातील अनेक समस्या आजही आपल्या समोर आहेत. प्रत्येक समस्या आपण एकट्याने सोडवू शकणार नाही; पण एखाद्या गरजू व्यक्तीच्या आयुष्यात थोडासा बदल घडवणं नक्कीच शक्य आहे.
आज ‘एक मदतीचा हात’ हा उपक्रम पूर्ण झाला असला, तरी समाजासाठी काहीतरी करण्याची भावना इथे संपत नाही. उलट या कार्याने पुढील प्रवासासाठी नवी प्रेरणा दिली आहे.
“समाज बदलण्याची सुरुवात मोठ्या घोषणांनी होत नाही; ती एखाद्या गरजू माणसाच्या मदतीसाठी पुढे केलेल्या छोट्याशा हाताने होते.”
हा उपक्रम माझ्यासाठी केवळ एक कार्यक्रम नव्हता, तर माणुसकी, सहकार्य आणि समाजाप्रती असलेल्या आपल्या जबाबदारीची जाणीव करून देणारा एक सुंदर अनुभव होता. आयुष्यात अशा अनेक संधी मिळाव्यात आणि माझ्या हातून समाजासाठी अशीच छोटी-मोठी चांगली कार्य घडत राहावीत, हीच मनापासून इच्छा.
कारण शेवटी, आपण किती कमावलं यापेक्षा आपल्या प्रयत्नांमुळे किती चेहऱ्यांवर हसू फुललं, हेच आयुष्याचं खरं समाधान आहे.
टिप्पणी पोस्ट करा